Inicijalna prezentacija i zbrinjavanje akutne leukemije u djece
DOI:
https://doi.org/10.13112/pc.1004Ključne riječi:
LEUKEMIJA, LIMFOBLASTIČNA; LEUKEMIJA, MIJELOIČNA; DJECA; SIMPTOMI I ZNAKOVISažetak
Uvod: Osim suvremenih kemoterapijskih protokola i poboljšanog suportivnog liječenja, odličnom ishodu zbrinjavanja akutne leukemije (AL) u djece pridonosi adekvatno prepoznavanje inicijalne prezentacije bolesti te pravodobno započeti dijagnostičko-terapijski koraci.
Metode: Da bi utvrdili kliničke i laboratorijske karakteristike pedijatrijske AL te vrijeme proteklo od hospitalizacije do diferentne obrade i početka liječenja, provedeno je retrospektivno istraživanje u Klinici za dječje bolesti Zagreb, u djece i adolescenata s novodijagnosticiranom akutnom limfoblastičnom (ALL) i akutnom mijeloičnom leukemijom (AML) u razdoblju 2017.-2021. godine. Prikupljeni su demografski (dob, spol) i klinički (simptomi i znakovi, somatski status, dijagnoza, ishod) podaci te laboratorijski nalazi. Zabilježeni su datumi prijema, hematološke obrade i početka kemoterapije.
Rezultati: U petogodišnjem razdoblju u 32 djece dijagnosticirana je AL (53 % djevojčica, medijan dobi 4.5 godina), od čega 81 % ALL (54 % djevojčica, medijan 4 godina) i u 6 pacijenata AML (50 % djevojčica, medijan 10 godina). Najčešći simptomi AL-a bili su bljedoća (66 %), slabost i malaksalost (56 %) te kožna/sluznička krvarenja (50 %), koja su ujedno najčešći klinički znak uz organomegaliju. Dominantno odstupanje u krvnoj slici svih ispitanika bilo je anemija (88 %), a pancitopenija prisutna u četvrtine (medijan hemoglobina 76 g/L, trombocita 81.5 × 109/L, leukocita 6.73 × 109/L). Prosječno vrijeme do diferentne dijagnostike iznosilo je 2 dana (podjednako za ALL i AML), uz dodatno 1 dan za ALL i 2 dana za AML do početka liječenja.
Zaključci: Inicijalna klinička prezentacija AL-a u djece, iako nespecifična, u kombinaciji s karakterističnim laboratorijskim odstupanjima u iskusnih kliničara rano pobuđuje sumnju na maligno hematološko zbivanje, što pridonosi pravodobnom započinjanju dijagnostičko-terapijskog postupka.
Reference
1. American Cancer Society. Key statistics for leukemia in children. [Internet]. Atlanta: American Cancer Society; [pristupljeno 22.01.2025.]. Dostupno na: https://www.cancer.org/cancer/types/leukemia-in-children/about/key-statistics.html
2. Hrvatski zavod za javno zdravstvo. Incidencija raka u Hrvatskoj u 2021. godini. [Internet]. Zagreb: Hrvatski zavod za javno zdravstvo; [pristupljeno 25.01.2025.]. Dostupno na: https://www.hzjz.hr/sluzba-epidemiologija-prevencija-nezaraznih-bolesti/incidencija-raka-u-hrvatskoj-u-2021-godini/
3. Roganović J. Acute lymphoblastic leukemia in children. Medicina Fluminensis . 2011;47:343352. DOI:/10.5772/45914
4. Roganović J, Čučak T, Seili-Bekafigo I, et. al. Akutna mijeloična leukemija u djece: analiza kliničkih i bioloških značajki te rezultata liječenja u Klinici za pedijatriju Kliničkog Bolničkog Centra Rijeka. Medicina Fluminensis . 2016;52:532-9. DOI: 10.21860/medflum2016_4roa
5. American Cancer Society. How is leukemia diagnosed in children? [Internet]. Atlanta: American Cancer Society; [pristupljeno 7.2.2025.]. Dostupno na: https://www.cancer.org/cancer/types/leukemia-in-children/detection-diagnosis-staging/how-diagnosed.html
6. World Health Organization (WHO). Haemoglobin concentrations for the diagnosis of anaemia and assessment of severity. Vitamin and Mineral Nutrition Information System. [internet] Geneva: World Health Organization; 2011. (WHO/NMH/NHD/MNM/11.1). [pristupljeno 1.2.2025.] Dostupno na: http://www.who.int/vmnis/indicators/haemoglobin.pdf
7. Ssenyonga N, Stiller C, Nakata K, et al. Worldwide trends in population-based survival for children, adolescents, and young adults diagnosed with leukaemia, by subtype, during 2000-14 (CONCORD-3): analysis of individual data from 258 cancer registries in 61 countries. Lancet Child Adolesc Health. 2022;6:409-31. Erratum in: Lancet Child Adolesc Health. 2022;6:e21. DOI: 10.1016/S2352-4642(22)00165-1.
8. Pula A. Chemotherapy delays in children with acute lymphoblastic leukemia might influence the outcome of treatment. Acta Haematol Pol. 2022.;53:141-8. DOI:10.5603/AHP.a2022.0007
9. Hailu A, Mekasha A, Hailu D, et. al. Impact of Delay Prior to Treatment in Ethiopian Children with Acute Lymphoblastic Leukemia. Pediatr Health Med Ther. 2023;14:147-57. DOI: 10.2147/PHMT.S406181.
10. Dai Q, Liu R, Wang Y, et. al. Longer time intervals from symptom onset to diagnosis affect the overall survival in children with acute lymphoblastic leukemia. J Pediatr Hematol Oncol. 2022;44:285-92. DOI: 10.1097/MPH.0000000000002344.
11. Kassa E, Ayalew M, Birhane M, et al. Delay in treatment for childhood acute lymphoblastic leukemia at the University of Gondar Comprehensive Specialized Hospital, Northwestern Ethiopia. Ethiop j Pediatr Child Health. 2025;19:133–51.DOI:10.4314/ejpch.v19i2.5
12. Tamefusa K, Ochi M, Ishida H, et al. Delayed diagnostic interval and survival outcomes in pediatric leukemia: A single-center, retrospective study. Eur J Haematol. 2024;112:714-22. DOI: 10.1111/ejh.14162.
13. Baker JM, To T, Beyene J, et. al. Influence of length of time to diagnosis and treatment on the survival of children with acute lymphoblastic leukemia: a population-based study. Leuk Res. 2014;38:204-9. DOI: 10.1016/j.leukres.2013.11.014.
14. Ahmad I, Ghafoor T, Ullah A, et al. Pediatric acute lymphoblastic leukemia: Clinical characteristics, treatment outcomes, and prognostic factors: 10 years' experience from a low- and middle-income country. JCO Glob Oncol. 2023;9:e2200288. DOI: 10.1200/GO.22.00288.
15. Gupta S, Gibson P, Pole JD, et al. Predictors of diagnostic interval and associations with outcome in acute lymphoblastic leukemia. Pediatr Blood Cancer. 2015;62:957-63. DOI: 10.1002/pbc.25402.
16. Lins MM, Amorim M, Vilela P, et al. Delayed diagnosis of leukemia and association with morbid-mortality in children in Pernambuco, Brazil. J Pediatr Hematol Oncol. 2012;34(7):e271-6. DOI: 10.1097/MPH.0b013e3182580bea.
17. Brix N, Rosthøj S, Herlin T, et al. Arthritis as presenting manifestation of acute lymphoblastic leukaemia in children. Arch Dis Child. 2015;100:821-5. DOI:10.1136/archdischild-2014-307751
18. Robazzi TC, Barreto JHS, Silva LR, et al. Osteoarticular manifestations as initial presentation of acute leukemias in children and adolescents in Bahia, Brazil. J Pediatr Hematol Oncol. 2007;29:622-6. DOI: 10.1097/MPH.0b013e3181468c55.
19. Mitchell C, Hall G, Clarke RT. Acute leukaemia in children: diagnosis and management. BMJ. 2009;338:b2285. DOI:10.1136/bmj.b2285
20. Pahloosye A, Hashemi AS, Mirmohammadi SJ, et. al. Presenting clinical and laboratory data of childhood acute lymphoblastic leukemia. Iran J Ped Hematol Oncol. 2011;1:71-7. DOI:10.17795/ijpho-52241
21. Bernbeck B, Wüller D, Janssen G, et al. Symptoms of childhood acute lymphoblastic leukemia: red flags to recognize leukemia in daily practice. Klin Padiatr. 2009;221:369-73. DOI: 10.1055/s-0029-1239538.
22. Shahriari M, Shakibazad N, Haghpanah S, et. al. Extramedullary manifestations in acute lymphoblastic leukemia in children: a systematic review and guideline-based approach of treatment. Am J Blood Res. 2020;10:360-74. DOI:10.12671/ajbr.2020.0121312
23. Cammarata-Scalisi F, Girardi K, Strocchio L, et al. Oral manifestations and complications in childhood acute myeloid leukemia. Cancers. 2020;12:1634. DOI: 10.3390/cancers12061634.
24. Carroll WL, Bhatla T. Acute lymphoblastic leukemia in Lanzkowsky's Manual of Pediatric Hematology and Oncology. Elsevier; 6th ed. 2016. Str. 367-389.
25. Clarke RT, Van den Bruel A, Bankhead C, et al. Clinical presentation of childhood leukaemia: a systematic review and meta-analysis. Arch Dis Child. 2016;101:894-901. DOI: 10.1136/archdischild-2016-311251.
26. Horton TM. Overview of the clinical presentation and diagnosis of acute lymphoblastic leukemia/lymphoma in children. UpToDate. [pristupljeno 20.12.2024.] Dostupno na: www.uptodate.com.
27. Shahab F, Raziq F. Clinical presentations of acute leukemia. J Coll Physicians Surg Pak. 2014;24:472-76. DOI:10.2014/jcpsp.472476
28. Kakaje A, Alhalabi MM, Ghareeb A, et al. Rates and trends of childhood acute lymphoblastic leukemia: an epidemiology study. Sci Rep. 2020;10:6756. DOI: 10.1038/s41598-020-63528-0.
29. Kittivisuit S, Jongthitinon N, Sripornsawan P, et al. Hyperleukocytosis in childhood acute leukemia: early complications and survival outcomes. Cancers (Basel). 2023;15:3072. DOI: 10.3390/cancers15123072.
30. Mitura-Lesiuk MM, Dubaj M, Dembowska A, et al. Hyperleukocytosis in pediatric patients with acute lymphoblastic leukemia: demographic and clinical characteristics. J Clin Med. 2024;13:5185. DOI: 10.3390/jcm13175185.
31. Jaime-Pérez JC, Hernández-Coronado M, Hernández-De Los Santos JA, et.al. Monthly variation in diagnosis of acute lymphoblastic leukemia and survival outcome in children and adults: 15-year trends at a single center. Hematol Transfus Cell Ther. 2022;44:314-20. DOI: 10.1016/j.htct.2020.10.965.
32. Bonaventure A, Bouzbid S, Stiller AC et al. Worldwide comparison of survival from childhood leukaemia for 1995–2009, by subtype, age, and sex (CONCORD-2): a population-based study of individual data for 89,828 children from 198 registries in 53 countries. Lancet Haematol. 2017;4:e202-17.DOI: 10.1016/S2352-3026(17)30052-2.
Preuzimanja
Objavljeno
Broj časopisa
Rubrika
Licenca
Autorska prava (c) 2025 Adella Pancer, Danijel Bursać, Izabela Kranjčec

Ovo djelo je licencirano pod licencom Creative Commons Attribution 4.0 Međunarodna licenca.
By publishing in Paediatria Croatica, authors retain the copyright to their work and grant others the right to use, reproduce, and share their research articles in accordance with the Creative Commons Attribution License (CC BY 4.0), which allows others to distribute and build upon the work as long as they credit the author for the original creation.

